Diyarbakır'da çay sadece bir içecek değil, sofranın ve sohbetin vazgeçilmezidir. Sabah kahvaltısında, öğleden sonra komşu ziyaretinde, akşam televizyon karşısında ince belli bardaklar hep elimizdedir. Bu kadar çok çay içilen bir evde halıya birkaç damla dökülmesi de kaçınılmazdır. Kahve için de durum farklı değil; Türk kahvesi ve son yıllarda sevilen filtre kahve de halıda inatçı izler bırakabilir. İyi haber şu: doğru ve hızlı müdahale ile bu lekelerin çoğunu büyük ölçüde hafifletmek mümkündür.
İlk Dakikalar Her Şeydir
Çay ve kahvede bulunan renk veren maddeler, halı liflerine oturdukça çıkması zorlaşır. Bu yüzden lekeyi fark ettiğin an harekete geçmek en önemli adımdır.
- Fazla sıvıyı al: Temiz, beyaz ve emici bir bez ya da kâğıt havluyu lekenin üzerine bastır. Asla ovalama; ovalamak lekeyi yayar ve liflerin içine iter.
- Dıştan içe çalış: Lekenin kenarından merkezine doğru bastırarak ilerle, böylece leke halka gibi büyümez.
- Soğuk ya da ılık su kullan: Sıcak su bazı lekeleri sabitleyebilir. Az miktarda ılık suyu lekeye damlatıp tekrar kurulayarak devam et.
Evdeki Malzemelerle Temizlik
Bulaşık deterjanı ve su
Bir kâse ılık suya birkaç damla sıvı bulaşık deterjanı ekle. Temiz bir bezi bu karışıma batırıp iyice sık, ardından lekeye hafifçe bastır. Sonra kuru bir bezle kurula. Bu işlemi leke açılana kadar birkaç kez tekrarlayabilirsin. Son olarak sadece temiz suyla nemlendirilmiş bir bezle deterjan kalıntısını al; deterjan halıda kalırsa zamanla kir tutar.
Sirkeli su
Kahve lekesinde, ılık suya bir miktar beyaz sirke eklemek de evlerde sıkça başvurulan bir yöntemdir. Karışımı bezle lekeye uygula, birkaç dakika beklet ve kuru bezle bastırarak al. Sirke kokusu halı kuruyunca genellikle kaybolur, ancak odayı havalandırmak iyi olur.
Karbonat
Leke kısmen kuruduktan sonra üzerine ince bir tabaka karbonat serpip bir süre bekletmek, kalan nemi ve izi çekmeye yardımcı olabilir. Karbonat tamamen kuruduğunda süpürge ile al.
Sütlü Çay ve Şekerli Kahvede Dikkat
Sütlü ya da şekerli içecekler sadece renk değil, yapışkanlık ve koku da bırakır. Şeker lifleri birbirine yapıştırır ve zamanla toz tutan koyu bir alan oluşur. Süt ise iyi temizlenmezse kötü koku yapabilir. Bu tür lekelerde deterjanlı su ile temizledikten sonra mutlaka sade suyla durulama yapıp iyice kurulamak gerekir.
Kurumuş Eski Lekeler İçin Ne Yapmalı?
Bazen leke fark edilmeden kurur ya da misafir kalabalığında müdahale fırsatı olmaz. Kurumuş bir çay lekesini önce hafif nemli bir bezle yumuşat, ardından yukarıdaki deterjanlı su yöntemini sabırla uygula. Bir seferde çıkmazsa halıyı zorlamadan birkaç gün arayla tekrar dene. Leke yine de belirgin kalıyorsa halıyı profesyonel yıkamaya göndermek en sağlıklı yoldur.
Yapılmaması Gerekenler
- Lekeyi sert fırçayla ovalamak; lifler bozulur, halının dokusu tüylenir.
- Çamaşır suyu veya renk açıcı kullanmak; halının kendi rengi de açılabilir.
- Çok fazla su dökmek; su halının altına geçer, kuruması zorlaşır ve koku yapabilir.
- Denemediğin bir ürünü doğrudan lekenin ortasına uygulamak.
Herhangi bir temizlik karışımını kullanmadan önce halının görünmeyen bir köşesinde küçük bir deneme yapmak, renk akması gibi sürprizlerin önüne geçer.
Yün ve El Dokuması Halılarda Ekstra Özen
Yün halılar ve el dokuması kilimler, makine halılarına göre daha hassastır. Bu halılarda sirke ve deterjan miktarını azalt, suyu çok az kullan ve kesinlikle ovalama. Değerli ya da aile yadigârı bir halıda leke varsa, evde uzun süre uğraşmak yerine deneyimli bir halı yıkama firmasına göstermek daha güvenlidir.
Leke Birikiminin Önüne Geçmek
Çay keyfinden vazgeçmek mümkün değil ama birkaç önlem alabilirsin: sehpanın altına küçük ve kolay yıkanan bir kilim koymak, çay tepsisini halının ortası yerine sehpada tutmak, çocukların bardaklarını yarıya kadar doldurmak gibi. Bu küçük önlemler, Diyarbakır'daki çay sofralarının keyfini bozmadan halını korur.
Halını Diyar Halı ile Kapından Aldır
Halındaki çay ve kahve izleri birikip evde çıkmaz hâle geldiyse profesyonel yıkama zamanı gelmiş demektir. Diyar Halı uygulamasını aç ya da diyarhali.com adresine göz at: halılarının ölçüsünü gir, Diyarbakır'daki halı yıkama firmalarının tahmini fiyatlarını yan yana gör, sana uygun firmanı seç. Firmanın servisi halını kapından alsın, yıkayıp kurutsun ve yine kapına teslim etsin. Ödemeni teslimatta nakit yaparsın, teslimatı PIN kodunla onaylarsın; hizmetten sonra firmayı puanlayarak diğer komşularına da yol gösterirsin. Yolluk, battaniye, koltuk takımı ve perdelerin için de aynı kolaylık geçerli. Güncel ipuçları için Instagram'da @diyarhaliofficial hesabını takip etmeyi unutma.
